“Kalıplara sıkışıp kalamam; kuraldışı biriyim...”

ressam, yazar ve müzisyen ercan akbay’la hayat ve sanat üzerine güzel bir sohbet gerçekleştirdik. işte, ‘kuraldışı insan’ Ercan Akbay’la konuştuklarımız; keyifli okumalar...

-Okuma yazmayı öğrendiğiniz günden beri okumadan duramayan bir insan olarak, en çok hangi yazarları sevdiniz?
-Uzun betimlemeleri olan ve yazarların sıkıcı içsel dünyalarını konu edinmiş klâsik eserlerden sıkılmış bir okurum. Bunların yerine, kurgu-dışı kitapları tercih ediyorum şimdilerde: Tarih, felsefe, sanat, bilim vs... Bunların dışında, eğer ‘kurgu’ okuyacaksam, genellikle aykırı yazar ve ozanları yeğlerim: Edgar Allan Poe, Dylan Thomas, Daphne Du Maurier, William Burroughs, Allen Ginsberg, Jerzy Kosinski ve diğer pek çok usta, çocukluğumdan beri beni heyecanlandıran yazarlar oldular. Lawrence Block, Chuck Palahniuk ve Nick Hornby gibi yenileri de sıkça okuyorum.

-Bu tarzınız nasıl oluştu?
-Tarzım böyle olsun diye uğraş vermedim. İçimden ne geliyorsa hep öyle yazdım çizdim. Gerek resim, gerek müzik, gerekse romanda; ürettiğim her işte, hiçbir kalıba bağlı kalmadan, içtenlikle ve özgürce ifade etmek benim tarzım oldu. Söyleyecek lâflarım, anlatacak serüvenlerim her zaman vardı.

-Besteleriniz, resim sergileriniz var, kitap yazıyorsunuz...  Eserleriniz için “benzersiz” yorumu yapılıyor. Size neler ilham veriyor?
-Bir şeye benzetemediklerinden öyle söylüyor olabilirler. Sevdiğim ve becerebildiğimi düşündüğüm birkaç alanda; gördüklerimi, duyduklarımı ve düşündüklerimi ifade etmeye çalışıyorum yalnızca... Güçlü bir hafızam var; yıllar önce yaptığım konuşmaları, okuduğum yazıları, tanıştığım insanları ve yerleri kusursuz olarak hatırlayabilmek bir kurgu yaratırken bana avantaj sağlıyor.
Edebiyat, resim ya da müzik kariyeri peşinde hiç koşmadım. Bu güne kadar, yazdığım romanların ve yaptığım resimlerin değişik ve hoş bir lezzeti olduğunu epeyce insan dile getirdi ancak sanat zevki ve anlayışı her anlamda çok göreceli ve değişkenlik arzeden bir mesele... Ben, ‘tuhaf’ serüvenler anlatan polisiye romanlar yazıyorum ve bunları pembe aşk dizileri okumaktan hoşlanan bir ev kadınına, ya da edebî şiirler okuyan bir entelektüele okutamazsınız elbette...

-Hiçbir kalıba bağlı kalmadan, herhangi bir kaygı olmaksızın kitap yazıyorsunuz, kitap ilgi görüyor ve yayılmaya başlıyor. Bu nasıl bir his?
-Eğlenceli bir his doğrusu... Hiçbir parasal beklentim olmadan başladığım bir işin, böyle bir yerlere varması ilginç ve komik görünüyor bana... Bir kitabın İngilizceye çevrilmesi, bir anlamda dünyaya açılmak anlamına geliyor. Memlekette her biri 3’er baskı yapmasına karşın, edebiyat otoritelerinin yüzüne pek bakmadığı iki adet tuhaf ‘cinayet’ kitabı, zor beğenirliğiyle tanınan Anglo-Sakson camia tarafından kabul gördü.
Daha ne olsun; bu durum bütünüyle ‘komedya’ gibi bir şey...

-Çok akıcı olmasının yanısıra, “Kuraldışı öyküler” adlı kitabınızdaki kurguda; olaylar ve öykülerin anlatımı kitabın kısa sürede yazılmış olduğu izlenimini oluşturuyor. Hızlı bir şekilde mi yazıyorsunuz?
-Evet, ben çalakalem yazarım. Sonradan toplar ve düzenlerim. Ancak ifade tarzım, hızlı yazılmış ve hızla okunacak bir ritimde olmasından ibaret değildir. Akıcı, heyecanlı, basit ve anlaşılır bir dille, etkileyici ve çarpıcı bir üslupla anlatırım. ‘Miş’ gibi söylemem hiçbir şeyi; lâfları dolandırmadan ve doğrudan yazarım. Bu tarz ifadeler insanlara biraz sert görünebilir, ama ne yapayım; o kadar kusur kadı kızında da olur. Uzun ve iç bayıcı tasvirler, edebiyat dünyasında çok yazarda gördüğüm, yaygın ve beni sıkan bir gelenek olmuş... Hatta edebiyatın bir tasvir etme sanatı olduğunu savunanlar çoğunlukta... Benim için güçlü içerik ve düzgün ritimli bir taşıyıcı kurgu yazmak daha önemlidir. Belki müzisyenliğimin bu ifade tarzına katkısı vardır.

-Başarıyı nasıl tanımlarsınız?
-Bir insan kendine uygun bir hayat yolu çizip, o yolun üzerinde, çevresindekileri incitmeden, kimseye zarar vermeden, mutlu ve tatminli bir şekilde yürüyebiliyor ve sonu yalnızca ölümle bitebilecek bu hayatın etaplarında geriye dönüp baktığında bütün o mesafeyi sıkı adımlarla ve kararlılıkla yürümüş olduğunu fark ediyorsa, o insan başarılıdır.
Bilgili olmakla başarılı olmak arasında bir bağ olabilir ama genel görüşün tersine, parayla başarı arasında bir ilişki olduğunu düşünmüyorum. Başarı için isteklerin, hedeflerin ve arzuların tatmin edilmesi gerekir. Buradaki anahtar kelime; ‘tatmin’dir.

-Sizce 'siz' başarılı biri misiniz?
-Bir anlamda evet, çocukluk hayallerimde olmak istediğim kişiyim; bu yüzden kendimi başarılı addediyorum. Yaygın inanışa göre de öyle sayılırım; çünkü sanattan değil ama kimsenin dikkate almadığı ve çalışmadığı 'tuhaf' konulardan para kazanmış ve paraya ihtiyacı kalmamış birisiyim. Ancak başarıyı şan, şöhret ve maddî itibar konularında arayanlar için başarılı bir insan sayılmam.

-Sanatın üç dalıyla da ilgilenen biri olarak, sizce yaratıcılığı ne öldürür?
-Yaratıcılık ölümsüzdür. Hiçbir olumsuzluğun yaratıcılığı öldürebileceğini düşünmüyorum. Olumsuzluklar ve zor durumlar, yaratıcı bir kişi için ‘fırsat’ anlamına gelir. Maddi ve manevi şartların beni çok sıkıştırdığı ve üzerimde çeşitli baskılar oluşturduğu pek çok zor dönemim oldu ama bunların hepsi, kitaplarıma ve resimlerime malzemeydi benim için. Hatta, beni üretmeye daha çok tahrik etti diyebilirim.